Trước khi bị UEFA loại bỏ từ mùa giải 2021/22, luật bàn thắng sân khách từng là nhân tố quyết định không ít màn lội ngược dòng kịch tính tại Champions League.
Trong quá khứ, chỉ một pha lập công trên sân đối phương cũng đủ xoay chuyển hoàn toàn cục diện một cặp đấu knock-out tại Champions League. Theo quy định này, nếu tổng tỷ số sau hai lượt bằng nhau, đội nào ghi nhiều bàn hơn trên sân khách sẽ giành vé đi tiếp. Chính vì vậy, một bàn thắng xa nhà mang sức nặng lớn hơn nhiều so với bàn thắng thông thường. Dù UEFA đã bãi bỏ luật này từ mùa 2021/22, những dấu ấn về chiến thuật lẫn cảm xúc mà nó tạo ra vẫn còn in đậm.
Vì sao một bàn thắng sân khách có thể định đoạt cả vòng đấu?
Thử lấy ví dụ: đội A để thua 1-2 trên sân đối phương, sau đó thắng 1-0 ở lượt về. Tổng tỷ số là 2-2, nhưng theo luật cũ, A vẫn đi tiếp nhờ có một bàn thắng trên sân khách, trong khi đối thủ không ghi được bàn nào khi phải làm khách. Ngược lại, nếu đối thủ ghi bàn ở lượt về, A buộc phải tìm thêm bàn thắng để xoay chuyển tình thế.
Hệ quả là các HLV phải tính toán rất kỹ giữa việc tấn công và phòng ngự. Đội chơi lượt đi trên sân nhà thường e dè trong việc đẩy cao đội hình vì sợ bị thủng lưới; trong khi đội khách lại có thêm động lực tìm bàn thắng dù không nắm nhiều thời lượng kiểm soát bóng. Bước sang lượt về, chỉ một bàn thắng bất ngờ cũng có thể buộc đối phương phải thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận trận đấu.
Những màn lội ngược dòng nào gắn với quy định này?
Tại tứ kết Champions League 2017/18, Roma thua Barcelona 1-4 ngay tại Camp Nou nhưng sau đó thắng 3-0 trên sân nhà. Tổng tỷ số hòa 4-4, và Roma giành quyền đi tiếp nhờ bàn thắng trên sân khách. Một mùa giải sau, Tottenham loại Ajax ở bán kết dù thua 0-1 ở lượt đi và thắng 3-2 ngay trên đất đối thủ. Đây đều là những ví dụ tiêu biểu cho sức ảnh hưởng của luật cũ.
Theo lý giải của UEFA, lợi thế sân nhà đã suy giảm dần theo thời gian và quy định này có thể khiến các đội chủ nhà thi đấu thận trọng hơn. Kể từ mùa 2021/22, nếu tổng tỷ số hòa sau hai lượt, hai đội sẽ bước vào hiệp phụ và sau đó là loạt luân lưu nếu cần. Bàn thắng sân khách vẫn giữ giá trị chuyên môn, nhưng không còn là tiêu chí được ưu tiên để xác định đội đi tiếp.
Việc thay đổi này giúp các cặp đấu được phân định dựa trên tổng số bàn thắng và màn trình diễn trong thời gian thi đấu bổ sung, đồng thời mở ra nhiều phương án chiến thuật khác biệt so với giai đoạn trước.
