Kể từ ngày 1/7, phần thi lái xe mô phỏng có thể sẽ bị loại bỏ khỏi quy trình sát hạch, thay vào đó là việc tăng cường đánh giá kỹ năng thực hành trên đường thực tế.
Theo đại diện Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), phần sát hạch lái xe mô phỏng dự kiến sẽ chính thức bị loại bỏ từ ngày 1/7. Đây là một trong những thay đổi quan trọng trong lĩnh vực đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe trong thời gian tới.
Nghị định 94/2026 về đào tạo và sát hạch lái xe, có hiệu lực từ ngày 1/7, đã không còn giữ lại quy định về việc trang bị thiết bị phục vụ sát hạch mô phỏng tình huống giao thông. Điều này đồng nghĩa với việc yêu cầu về phòng sát hạch mô phỏng cũng bị bãi bỏ.
Không chỉ ở cấp nghị định, dự thảo Thông tư của Bộ trưởng Bộ Công an, thay thế Thông tư 12/2025, cũng đề xuất loại bỏ bài thi mô phỏng trên máy tính kể từ ngày 1/7. Thông tư này quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe và giấy phép lái xe quốc tế.
Lý do được cơ quan soạn thảo đưa ra là nội dung mô phỏng chưa phản ánh chính xác và đầy đủ các tình huống giao thông ngoài thực tế. Một số câu hỏi bị đánh giá là quá nặng về thử thách phản xạ theo khuôn mẫu, thay vì đánh giá đúng khả năng quan sát, phán đoán và xử lý tình huống của người lái.
Việc loại bỏ phần thi mô phỏng không có nghĩa là quy trình sát hạch sẽ trở nên dễ dãi hơn. Thay vào đó, cơ quan soạn thảo đề xuất nâng cao yêu cầu đối với phần thi thực hành trên đường, nhằm kiểm tra sát sao hơn năng lực điều khiển phương tiện trong môi trường giao thông thực tế.
Hiện tại, bài sát hạch lái xe ô tô trên đường bao gồm 4 nội dung chính: xuất phát; tăng số, tăng tốc; giảm số, giảm tốc; và kết thúc bài thi. Đoạn đường sát hạch tối thiểu khoảng 2 km. Tuy nhiên, cách đánh giá này được cho là chưa đủ để phản ánh toàn diện khả năng xử lý của thí sinh.
Trong dự thảo mới, số bài sát hạch đường trường được đề xuất tăng từ 4 lên 12 bài. Việc mở rộng nội dung thi được kỳ vọng sẽ giúp thí sinh có thêm cơ hội thể hiện kỹ năng quan sát, điều khiển xe, chuyển làn, xử lý tín hiệu giao thông và phản ứng trước các tình huống thường gặp trên đường.
Bên cạnh đó, quãng đường sát hạch tối thiểu cũng có thể được điều chỉnh tăng lên. Mục tiêu là tạo đủ thời gian và không gian để giám khảo đánh giá chính xác hơn khả năng vận hành xe của người dự thi.
Trao đổi về đề xuất này, TS Khương Kim Tạo – Chủ tịch Chi hội Đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe thuộc Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam – bày tỏ sự ủng hộ việc loại bỏ phần thi mô phỏng khỏi kỳ sát hạch cấp giấy phép lái xe.
Theo ông, mô phỏng có thể là công cụ hỗ trợ học viên làm quen với một số tình huống giao thông ở giai đoạn đào tạo ban đầu. Tuy nhiên, việc sử dụng nội dung này như một bài thi bắt buộc để cấp giấy phép lái xe lại chưa thực sự phù hợp.
Một bất cập được chuyên gia chỉ ra là trong thực tế, tài xế có thể nhận diện nguy cơ từ sớm và chủ động giảm tốc trước vài giây để phòng tránh rủi ro. Trong khi đó, bài thi mô phỏng lại có thể quy định thời điểm xử lý rất cứng nhắc, khiến thí sinh thao tác sớm nhưng vẫn không đạt yêu cầu.
TS Khương Kim Tạo cho rằng nếu tăng quãng đường sát hạch, cần chú trọng đến chất lượng tuyến đường chứ không chỉ kéo dài về mặt khoảng cách. Các cung đường nên có nút giao, đèn tín hiệu, điểm chuyển hướng và tình huống giao thông đặc trưng để kiểm tra năng lực lái xe thực tế của học viên.
